Anasayfa / Havacılık / Havacılıkta Sık Kullanılan Kısaltmalar

Havacılıkta Sık Kullanılan Kısaltmalar

ACARS : (Aircraft Communication Adressing and Reporting System )

Uçak haberleşme, adresleme ve raporlama sistemi.

ADELT : (Automatically Deployable Emergency Locator Transmitter.)

Otomatik olarak aktif olan acil mevki bildirme vericisi ELT ‘nin eş anlamlısı.

ADF : (Automatic Direction Finder )

Otomatik yön bulucu.

ADI : (Attitude Deviation Indicator )

Durum sapma göstergesi

ADT : (Approved Departure Time )

Onaylanmış hareket saati

AFB : (Air Force Base )

Hava Kuvvetleri Birliği

AFCS : (Automatic Flight Control System )

Otomatik uçuş kontrol sistemi. Geliştirilmiş bir otopilottur.

AFDS : (Autopilot and Flight Director System )

Otopilot ve uçuş yönlendirme sistemi.

AGL : (Above Ground Level )

Kara üzerinden yükseklik.

APP : (Approach control )

Yaklaşma kontrolü

APU : (Auxiliary Power Unit )

Yardımcı güç ünitesi

ARTCC : (Air RouteTraffic Control Centers )

Hava rotası trafik kontrol merkezleri

ATA : (Actual Time of Arrival )

Aktüel varış saati.

ATC : (Air Traffic Control )

Hava trafik kontrolü

ATIS : (Automatic Terminal Information Service )

Otomatik terminal enformasyon servisi.

AVGAS : (Aviation Gasoline )

Havacılık benzini. Oktan derecesi farklı, piston motorlu uçaklar kullanır.

AVTUR : (Aviation Turbine fuel (kerosene) (

Havacılık türbin yakıtı (kerosin).

Black Box : (Automatically Deployable Emergency Locator Transmitter.)

Karakutu. Bir kazayı araştırmaya yarayan CVR* veya FDR ye verilen popüler isim.

BRG : (Bearing.)

Yatak

CAS : (Calibrated Airspeed )

Ayarlanmış hava sürati. Hava yoğunluğu ve basıncı için düzeltilmiş olanı IAS*

CDI : (Course Deviation Indicator )

Rota deviasyon (sapma) göstergesi. Uçağın pozisyonunu seçilmiş VOR Radial a göre gösteren VOR göstergesinin dikey iğnesi.

CRT : (Cathode Ray Tube )

Katot ışın tüpü. Yeni nesil uçaklarda kullanılan ve tradisyonel enstrümanların yerini alan kokpitlerde kullanılan televizyon benzeri ekranlar. (Bkz EFIS)*

CVR : ( Cockpit Voice Recorder )

Kokpit ses kaydedicisi. Kara kutu denilen aletlerden biri. Kokpitin son 30 dakikasını kaydeder. Kaydedilen seslere bütün konuşmalar, telsiz yayınları ve arka plan sesleri dahildir.

CWR : (Color Weather Radar )

Renkli hava durumu radarı.

DCT : (Direct )

Direk

DH : (Decision Height )

Karar yüksekliği. Hassas bir yaklaşmada pilotun pist yaklaşma ışıklarını görerek inebileceği maksimum yükseklik.

DI : (Direction Indicator )

Yön göstergesi. Uçağın manyetik rotasını gösteren bir gyro entrümanı

DME : (Distance-Measuring Equipment )

Mesafe ölçme teçhizatı.

EAT : (Estimated (or expected) Approach Time)

Tahmini (veya beklenen) yaklaşma zamanı.

EFIS : (Electronic Flight Instrument System )

Tradisyonel enstrümanların yerini almıştır. Uçuş, navigasyon ve uçak sistemleri hakkında bilgiler verilir.

EGT : (Exhaust Gas Temperature )

Ekzoz gaz harareti. Uçuş güvertesi motor göstergelerinden biri.

EICAS : (Engine Indication and Crew Alerting System )

Motor endikasyonu ve mürettebat alarm sistemi. ELT : (Emergency Locator Transmitter )

Acil yer belirleyen verici. Suya batmasıyle otomatik olarak aktive olan, uçağın strüktürü üzerine monte edilmiş küçük bir radyo vericisi.

ER : (Extended Range )

Uzatılmış kapsama alanı.

ETA : (Estimated Time of Arrival )

Tahmini varış saati.

ETDS : (Estimated Time of Departure )

Tahmini hareket saati.

ETE : (Estimated Time Enroute )

Tahmini yol alma süresi.

ETOPS : (Extended-range Twin Operations)

Uzatılmış-kapsama menzili ikiz operasyonları.

FAA : (Federal Aviation Administration )

Federal Havacılık Dairesi. USA’da havacılık güvenlik standartlarını tayin eden organizasyon. İngiltere’deki müadili (CAA) Sivil Havacılık İdaresi’dir.

FBO : (Fixed-Base Operator )

Sabit üs operatörü. Hava limanındaki yakıt, bakım, uçak kira ve satışı, uçuş eğitimi vs. sağlayan.

FBW : (Fly-By-Wire )

Telli uçuş. Pilot komutlarının kontrol yüzeylerine mekanik bağlantı yerine elektronik veya fiber optik olarak iletildiği uçak kontrolü.

FDR : (Flight Data Recorder )

Uçuş data kaydedicisi. “Kara kutu”

Final : (Final Approach )

Son yaklaşma. Yaklaşma sürecini ifade eden birçok kelimeden biri.

FL : (Flight Level )

Uçuş seviyesi.

FMS : (Flight Management System )

Uçuş kullanım sistemi

FPL : (Filed Flight Plan )

Dosyalanmış uçuş planı

FPM : (Feet Per Minute )

Dakikada feet. Bir uçağın tırmanma veya iniş hızının ölçü birimi.

GND : (Ground )

Yer.

GPS : (Global Positioning System (Navstar) )

Uçağın yeryüzündeki tam yerini ve pozisyonunu tayin etmek için uydulardan yararlanan navivasyon sistemi.

GPWS : (Ground Proximity Warning System )

Yer yakınlığı ikaz sistemi. Pilotlara uçağın uçuş yolunun altındaki karanın yakınlığını değişik şekillerde ikaz eden radar bazlı bir sistem.

GS : (Glideslope )

ILS’nin bir bölümüdür. Piste emniyetli bir iniş yolu sağlar.

HDG : (Heading )

Doğrultu. Uçağın burnunun yatay düzlemde gitmekte olduğu yön.

HSI : (Horizontal Situation Indicator )

Yatay durum göstergesi. Navigasyon ve doğrultuyu kombine eden bir kokpit navigasyon göstergesi.

IAS : (Indicated Airspeed )

Gösterge Sürati. Pozisyon hatası, yükseklik veya dış hava harareti düzeltmesi olmadan hava sürat göstergesinin (ASI) gösterdiği sürat.

IATA : (International Air Transport Association)

Uluslararası Hava Nakliyatı Birliği.

ICAO : (International Civil Aviation Organisation )

Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu

IFR : (Instrument Flight Rules prescribed for the operation of aircraft in instrument meteorological conditions*. )

Uçağın enstrüman meteorolojik şartlarda kullanımını belirleyen enstrüman uçuş kuralları.

ILS : (Instrument Landing System )

Enstrüman iniş sistemi. Yer belirleyici, iniş meyili ve işaretleyici telsiz bikınlardan (dış,orta,iç) ibaret olan alettir

INS : (Inertial Navigation System )

Atalet navigasyon sistemi. Hızlanma ve yavaşlama tesbiti için ciroskop ve diğer elektronik takip sistemleri kullanılır ve uçağın pozisyonunu enlem ve boylam olarak hesaplar

KNOT (kt) : (Standard unit of speed in aviation and marine transportation, equivalent to one nautical mile per hour. )

Havacılık ve denizcilikte kullanılan standart hız birimi.

Lat : (Latitude )

Enlem

LOC : (Localizer )

Yer belirleyici. Bir ILS nin azimut klavuzu kısmı.

Lon(g) : (Longitude )

Boylam.

LORAN C : (Long-Range low-frequency Radio Navigation )

Uzun menzil düşük frekanslı radyo navigasyonu. Mag : (Magnetic )

Manyetik.

Mayday : (International radio distress call, indicating imminent danger to life, requiringimmediate assistance.)

Ölüm tehlikesi ve acil yardım ihtiyacı halinde yapılan uluslararası acil yardım çağrısı.

MLS : (Microwave Landing System )

Mikro dalga iniş sistemi. Mikro dalga esaslı bir yaklaşma sistemi.

MSL : (Mean Sea Level )

Ortalama deniz yüzeyi.

MTOW : (Maximum Take-Off Weight )

Maksimum havalanma ağırlığı.

NDB : (Non-Directional Beacon )

Yönsel olmayan bikın. Uçağın ADF si ile alınan ve bir tanımlayıcı morse kodu ile beraber gönderilen yönsel olmayan sinyaller yayınlayan orta frekanslı bir navigasyon aracı.

NM : (Nautical Miles )

Deniz mili.

NOTAM : (Notices To Airmen )

Havacılara notlar. FAA veya muadili tarafından tanzim edilen ve pilotlara yeni değişen hava haberlerini, servisleri, işlemleri veya geçici değişiklikleri bildiren notlardır.

NTSB : (National Transportation Safety Board )

Milli transportasyon güvenlik masası.

OAT : (Outside Air Temperature )

Dış hava sıcaklığı.

PAN : (Ultimate international radio call signalling urgency (from the French “Panne”, failure) )

Aciliyet belirten uluslararası telsiz çağrısı

PAX : (Passengers )

Yolcular.

POB : (Number of Persons On Board )

Uçaktaki kişi adedi. Ayrıca SOB (Souls On Board) da denir

POH : (Pilot’s Operating Handbook )

Pilot el kitabı.

PSI : (Pounds per Square Inch )

İnç karede pound. basınç birimi.

QDR : (Magnetic bearing from the station.)

İstasyondan manyetik kerteriz.

QFU : (Magnetic orientation of runway in use.)

Kullanılan pistin manyetik konumu.

QNH : (Altitude above mean sea level based on local station pressure. )

Lokal istasyon basıncına göre ortalama deniz seviyesi üzerindeki yükseklik.

QTE : (True line of position from a direction-finding station.)

Bir yön bulucu istasyondan geçen pozisyon çizgisi.

RAS : (Rectified Airspeed )

Rektifiye hava sürati. Enstrüman pozisyon hatası düzeltilmiş gösterge sürati (IAS).

RDO : (Radio )

Radyo, telsiz.

Roger : (Commonly used word in aviation communications. )

Havacılık iletişiminde çok sık kullanılan bir kelime. Talimatın anlaşılmış olduğunu ifade eder. Aynı zamanda ROGER etmek demek; talimatın kesinlikle anlaşılmış olduğunu tesbit etmek için onu tekrarlamak demektir.

RMI : (Radio Magnetic Indicator. )

Telsiz manyetik gösterge. DI , VOR ve/veya ADF okumalarına kombine eden ve istasyonlara kerterizleri (bearing*) uçak doğrultusu ile birlikte bildiren bir navigasyon aracı.

RNAV : (Area Navigation )

Bölge navigasyonu.

RVR : Pist görüş menzili. Pist boyunca görüşün yatay ölçü mesafesi.

RPM : (Revolutions Per Minute. )

Dakikada devir.

RWY : (Runway )

Pist.

SELCAL : (Selective Calling )

Seçici çağrı. Hava trafik kontrolünün belirli bir uçağı ikaz etmek için kullanılan bir yüksek frekans sistemi.

SID : (Standard Instrument Departure )

Standart enstrüman kalkış. Standart IFR kalkış rotası

SSR : (Secondary Surveillance Radar )

İkinci gözleme radarı.

STAR : (Standard Terminal Arrival Route, for inbound IFR traffic. )

Standart terminal varış noktası. IFR trafiği için.

STOL : (Short Take-Off and Landing. )

Kısa kalkış ve iniş.

STOVL : (Short Take-Off and Vertical Landing. )

Kısa kalkış ve dikey iniş.

TACAN : (Tactical Air Navigation system )

Taktik hava navigasyon sistemi.

TAS : (True Airspeed )

Yükseklik ve dış hava sıcaklığına göre düzeltilmiş hava sürati.

TCA : (Terminal Control Area )

Terminal kontrol bölgesi.

TCAS : (Traffic alert and Collision Avoidance System )

Trafik alarm ve çarpışma önleme sistemi

TOGA : (Take-off/Go Around )

Kalkış/etrafında dolaşma* komutasını aktive eden otopilot ayarı.

TRACON : (Terminal Radar Approach Control)

Terminal radar yaklaşma kontrolü. Kalkış ve yaklaşmalar için ATC

TA : (Transition altitude)

Geçiş Yüksekliği.

TWR : (Tower )

Kule

TWY : (Taxiway)

Taxi yolu

UHF : (Ultra-High Frequency )

Ultra yüksek frekans. 300-3000 MHz bandındaki telsiz frekansları.

UTC : (Co-ordinated Universal Time, formerly Greenwich Mean Time )

Koordine universal saati, önceki Greenwich saati

V1 : (Decision speed )

Karar sürati.

VA : (Design manoeuvring speed. )

Dizayn manevra sürati.

VFE : (Maximum flap extension speed )

En yüksek flap uzatma hızı (ASI ‘deki beyaz eğrinin tepesi).

VMCA : (Minimum control speed (air). )

En düşük kontrol sürati (havada). Motorlardan birinin kaybından sonra çift motorlu bir uçağın kontrol edilebileceği en düşük sürat.

VMO : (Maximum operating speed. )

En yüksek çalıştırma sürati.

VNE : (Never-exceed speed )

Asla aşılmayacak sürat. ASI ‘de kırmızı ile işaretli “redline sürati”.

VNO : (Normal operating speed. )

Normal çalıştırma sürati.

VR : (Rotation speed at MTWA )

Rotasyon sürati. Kalkış için burnu havalandırma sürati.

VSO : (Stalling speed )

MTWA ‘daki STALL sürati. İniş durumunda flaplar ve iniş takımları açıkken, deniz seviyesinde ISA şartları (ASI ‘de beyaz eğrinin dibi).

VX : (Best angle of climb speed on all engines.)

Bütün motorlar ile en iyi tırmanma açısı.

VXSE : (Best engine-out angle of climb speed. )

Motorsuz en iyi tırmanma açısı.

VY : (Best rate of climb speed on all engines. )

Bütün motorlar ile en iyi tırmanma sürati.

VYSE : (Best engine-out rate of climb speed. )

Motorsuz en iyi tırmanma sürati, “mavi hat sürati”.

VASIS : (Visual Approach Slope Indicator System)

Görsel yaklaşma meyil gösterge sistemi.

VFR : (Visual Flight Rules. )

Görsel uçuş kuralları.

VHF : (Very High Frequency. )

Çok yüksek frekans. 30-300 MHz bandındaki frekanslar.

VIS : (Visibility )

Görüş mesafesi

VNAV : (Vertical Navigation )

Dikey navigasyon

VOR : (Very high frequency Omnidirectional Range. )

Çok yüksek frekanslı çepeçevre yönlü menzil

VSI : (Vertical Speed Indicator.)

Dikey sürat göstergesi.

V/STOL : (Vertical and Short Take-Off and Landing. )

Dikey ve kısa kalkış ve iniş.

XMSN : (Transmission )

Yayın.

XPDR : (Transponder )

Yanıtlayıcı

Hakkında Muhammet BAYRAM

Karın kışın ağır tipinin yoğun olduğu bir şubat gününde Babam ve Annemin ilk göz ağrıları olarak dünyaya gelmişim. Haylaz bir çocukluk dönemini çok şükür fazla sürmeden atlatmışım. :) İlköğretimi Köyüm de Kisecik İlköğretim Okulunda orta ortaöğretimi Karaman Sabiha Gökçen İlköğretim Okulunda okudum. Bu dönemlerde bir çok fırsatlar geçti elime ama (konservatuar,Sağlık) çok bildiğim için bi de o zamanlar önü kapalı falan filan dalgası olduğu için elimin tersi ile hepsini ittim tabi. Ve Liseyi de Karaman Bifa Lisesinde okudum. Selçuk Üniversitesinde de Mekatronik Bölümünü bitirdim. Karaman'da iş olanaklarının kısıtlı olmasından dolayı 2014 Kasım ayında İstanbul'a geldim ve Özel bir Kartlı Sistem firmasında teknik destek ekibine dahil oldum 7 ay çalıştım ve bu sırada Bir Hava Yolları firmasında Teknisyenlik sınavını kazandım ve Şu an da O Hava Yolları firmasında Uçak Bakım Teknisyeni olarak çalışmaktayım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir